تعاریف واژگان و مفاهیم

گردشگری

گردشگری به کلیه فعالیت های افرادی اطلاق می شود که به مکان هایی خارج از محیط عادی خود به منظور گذراندن ایام فراغت، انجام کار و سایر هدف ها، برای مدت کمتر از یکسال می روند.

گردشگری یا گردشگری به کارهایی که فرد در مسافرت و در مکانی خارج از محیط عادی خود انجام می دهد اطلاق می شود.

این مسافرت بیش از یکسال طول نمی کشد و هدف تفریح، تجارت و یا فعالیتهای دیگر است.

توسعه

بطور کلی برقراری بهینه مناسبات متقابل انسان و محیط در هر منطقه جغرافیایی به گونه ای که انسان ضمن برخورداری کامل از ظرفیت های محیطی و بهره برداری از امکانات تعادل محیط را نیز حفظ نماید، از نمودهای توسعه است. توسعه علاوه بر بهبود در میزان تولید و درآمد، شامل دگرگونی اساسی در ساختمانهای اجتماعی اداری، و همچنین ایستارها و وجه نظرهای عمومی مردم است، توسعه در بسیاری موارد حتی عادات و رسوم و عقاید را نیز در بر می گیرد.

توسعه پایدار

شاید بهترین تعریفی که برای توسعه پایدار ارائه شده است، تعریفی باشد که در گزارش برانتلند با عنوان ( آینده مشترک ما) در سال ۱۹۸۷ ارائه شده است. این تعریف چنین است: «توسعه ای که نیازهای زمان حال را برآورده می کند، بدون آنکه از توانایی نسل های آینده برای ارضای نیازهایشان مایه بگذارد.»

گردشگری پایدار

گردشگری پایدار با الهام گرفتن از تعریف توسعه پایدار عبارت است از گردشگری که نیازهای نسل حاضر را پاسخ دهد، بدون اینکه از ظرفیت های مربوط به نسل های آینده برای پاسخگویی به نیازهای خود مایه بگذارد. گردشگری پایدار به نحوی برنامه ریزی و اجرا می شود که بر محیط زیست، اقتصاد و فرهنگ جامعه میزبان اثر منفی نگذارد.

باتلر در سال ۱۹۹۳ گردشگری پایدار را گردشگری تعریف کرده است که بتواند در یک محیط در زمان نامحدود ادامه یابد و از نظر انسانی و فیزیکی به محیط زیست صدمه نزند و تا بدان حد فعال باشد که به توسعه سایر فعالیت ها و فرآیندهای اجتماعی لطمه ای وارد نیاورد

اثرات توسعه گردشگری

اثرات توسعه گردشگری، نتایج بدست آمده از یک فرایند پیچیده تغییر و مبادله بین گردشگران، سکونتگاههای میزبان و مقصدها را شامل می شود.

کلاردشت زیبا

کلاردشت زیبا

تجزیه و تحلیل

اثرات اقتصادی گردشگری در کلاردشت

برای بررسی اثرات اقتصادی گردشگری در منطقه مورد مطالعه پرسشنامه های مخصوص سه جامعه آماری شامل گردشگران، خانوارهای محلی و مسئولین و افراد صاحبنظر بصورت جداگانه آماده سازی و در بین هر گروه توزیع شدند و پس از تکمیل، جمع آوری، مورد پردازش قرار گرفتند. از نظر اقتصادی گردشگری به مراتب بیشتر از آنچه در گمان آید سودآور است. در واقع امروزه صنعت گردشگری شدیدا جریان سرمایه ها، درآمدها، هزینه ها ارائه ارقام مثبت و منفی در ترازه حساب های دولت ها و انباشت سرمایه ها و سرمایه گذاری ها را تحت تأثیر قرار داده است. هم اکنون گردشگری بیشتر از هر فعالیت اقتصادی و صنعتی دیگر در جهان موجب حرکت سرمایه ها و انتقال پول ها شده است.

پولی که مسافر در بخشی از کشور خود خرج می کند، در وهله نخست موجب تحولاتی مثبت در وضع اقتصادی اهالی همان محل می شود ولی از آنجا که هر ناحیه گردشگرپذیر نمی تواند همه نیازهای گردشگران را برآورده نماید و مؤسساتی که به مسافران سر و کار دارند به خرید مایحتاج از سایر نواحی کشور دست می زنند، بنابر این پول در سایر نقاط کشور نیز جران پیدا می کند پس می توان گفت که مردم نواحی بازدید گردشگران بطور مستقیم و ساکنین سایر قسمت ها بطور غیرمستقیم از درآمدهای حاصله برخوردار می شوند. بطور کلی تنها آمد و رفت مسافران و تهیه لوازم مورد نیازشان موجب رونق اقتصادی منطقه گردشگرپذیر نمی شود بلکه ایجاد تأسیساتی مانند مهمانسرا، اردوگاه، اماکن تفریحی، محل غذاخوری که گاهی مورد استفاده اهالی بومی نیز قرار می گیرند. در شکوفایی اقتصاد محلی مؤثرند.

با روند رونق گردشگری در یک ناحیه مقدار متنابهی پول از یک واحد اقتصادی به واحدهای دیگر منتقل می شود و به این ترتیب سکنه محل پذیرای گردشگر به منبع تازه ای از درآمد دست می یابند و این امر افزایش توان خرید و رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی مردم را در پی خواهد داشت. یافته های میدانی نشان میدهد گردشگری در نواحی روستایی مورد مطالعه دارای اثرات اقتصادی قابل توجهی به شرح زیر می باشد:

ایجاد اشتغال

با توسعه فعالیت های گردشگری زمینه برای ایجاد اشتغال فراهم می شود و این امر به خصوص برای کشورها و مناطقی که با جمعیت جوان و متقاضی اشتغال روبرو هستند، مفید است. با جلب جهانگرد (گردشگر) به یک کشور و منطقه، بخش های ساختمانی در زمینه ساختن هتل ها و رستوران ها و اماکن مهمان پذیر فعال می شوند. صنایع ساخت قایق های تفریحی، تولید انواع چادر و وسایل مورد نیاز اردوگاه و لوازم ورزشی بیشتر می شود، تعداد بیشتری از افراد به عنوان کارگر و کارمند در هتل ها، رستوران ها، مؤسسات و دفاتر مسافرتی، گمرک و حمل و نقل مشغول بکار می شوند. راهنمایان جهانگردی و شاغلین در دفاتر سیر و سیاحت و تور گردان ها مراکز تهیه نقشه ها و فرآورده های غذایی و … افزایش می یابند.

در نواحی شهر کلاردشت به انگیزه رشد و گسترش گردشگری، در سال های اخیر مشاغل و فعالیت های مرتبط با گردشگری اعم از دفاتر مشاور املاک و خرید ویلا در کلاردشت و همچنین فروش ویلا در کلاردشت، کارگاه ها و بنگاه های تهیه، تولید و توزیع انواع مصالح ساختمانی و ابزار و یراق، دفاتر مهندسی ساختمان و نقشه کشی و صنعت ساختمان گسترش چشم گیری پیدا کردند و تعداد زیادی از افراد در سن کار و فعالیت جذب این قبیل مشاغل شده اند. بدین ترتیب می توان گفت در این سال ها تغییرات قابل ملاحظه ای در شاغلین بخش های مختلف اقتصادی در این محدده مطالعاتی رخ داده است تا جائی که تعداد شاغلين بخش کشاورزی در سال ۱۳۶۵ با ۶۴ درصد نیروهای فعال اقتصادی به 12.5 درصد در سال ۱۳۹۰ کاهش پیدا کرده است. در بخش صنعت نیز تغییراتی بروز نموده و از 16.7 درصد در سال ۱۳۶۵ به ۲۸ درصد در سال ۱۳۹۰ رسیده است اما این افزایش نیز غالبا در ارتباط با بخش گردشگری است.

همچنین در بعد اشتغال زایی در محدوده مورد مطالعه، بایستی به نقش خانه های دوم افراد غیر بومی در زمینه ایجاد اشتغال و درآمدزایی در محله شهری اشاره نمود.

بروز این پدیده در روستاهای کلاردشت در سال های اخیر کاملا چشمگیر شده و حضور افراد غیربومی مالک این قبیل ویلاها و مساکن (به تعبیری خانه های دوم) در ساختار اقتصادی و حتی اجتماعی و فرهنگی کاملا تأثیرگذار گردیده است اعم از اشتغال زایی که به همراه داشته است و حتی اشتراک مساعی و همکاری های این قبیل افراد، در برخی کارهای زیر ساختی محلات شهر اعم از جاده سازی آبرسانی، و برخی فعالیت های عمرانی دیگر.